Số validator hoạt động mỗi ngày của Solana đã giảm xuống dưới 800 – mức lần cuối xuất hiện vào năm 2021 – và thấp hơn rất nhiều so với đỉnh khoảng 2,500 validator vào đầu năm 2023. Tính ra, chỉ trong chưa đầy 3 năm, số lượng validator đã giảm hơn 65%.
Validator là các node độc lập chạy phần mềm Solana để xác thực giao dịch và tạo block. Họ tham gia cơ chế đồng thuận proof-of-stake bằng cách stake SOL và “vote” cho các block để bảo vệ mạng lưới. Khi số validator giảm, lượng vote transactions cũng tụt theo: số giao dịch do validator gửi để xác nhận block đã giảm từ khoảng 300,000 xuống còn 170,000 mỗi ngày.
Mốc dưới 800 xuất hiện từ tháng trước và từ đầu năm đến nay vẫn quanh mức này.
Nguyên nhân khiến validator rời mạng được cho là đến từ thay đổi “bài toán kinh tế”, nhất là các chính sách hỗ trợ có thời hạn của Solana Foundation Delegation Program như hỗ trợ chi phí vote và cơ chế stake-matching – vốn được thiết kế để giảm dần theo thời gian. Khi hỗ trợ giảm, các validator nhỏ sẽ khó gánh nổi phí vote và chi phí hạ tầng nếu không có đủ delegated stake và doanh thu. Để theo kịp mạng, validator phải gửi hàng nghìn giao dịch mỗi ngày; nếu lượng SOL stake không tạo ra lợi suất vượt chi phí này, việc vận hành node sẽ không còn hiệu quả về mặt tài chính.
Dù số validator co lại, lượng non-vote transactions (các giao dịch do người dùng tạo như trade trên DEX, tương tác dApp, chuyển token) vẫn khá ổn định quanh 100 triệu mỗi ngày – cho thấy hoạt động trên Solana vẫn duy trì tốt nhờ làn sóng memecoin thời gian qua.
